Yukarı Şehir’deki İki Şerefeli Camii, 1913’te otokrom tekniğiyle kaydedildi
Auguste Léon’un Albert Kahn projesi kapsamında çektiği 1913 tarihli fotoğraf, Selanik’in Ano Poli bölgesindeki yapının geçmişini gösteriyor. Erken dönem renkli fotoğraf tekniğiyle kaydedilen görüntü, bugün netliği artırılmış ve renkleri yenilenmiş hâliyle paylaşılıyor.
SELANİK - Selanik’in Yukarı Şehir olarak da anılan Ano Poli bölgesindeki İki Şerefeli Camii ve çevresi, 1913 yılına ait renkli bir fotoğrafla bugüne taşınıyor.
Gazi Hüseyin Camii olarak da bilinen yapının yer aldığı sokağı ve çevresini gösteren kare, Fransız bankacı Albert Kahn’ın yürüttüğü “Archives de la Planète – Gezegenin Arşivleri” girişiminin Balkanlar’daki çalışmalarından çıkmış durumda.
Renklendirilmiş değil, özgün renkli kayıt
Fotoğrafı, projenin bilim danışmanı olan coğrafyacı Jean Brunhes ile birlikte çalışan Auguste Léon çekti. Görüntü, otokrom olarak bilinen erken dönem renkli fotoğraf yönteminin bir ürünü.
Dolayısıyla kare, baştan beri renkliydi. Paylaşılan sürümde ise keskinliğin artırıldığı ve renklerin onarıldığı bildiriliyor.
Bizans kilisesinden camiye
Yapının kökleri 14. yüzyıla uzanıyor ve Selanik’teki Bizans dönemi dinî mimarisinin öne çıkan örneklerinden biri sayılıyor. Osmanlı yönetimi döneminde ibadethaneye çevrilen yapı, minaresindeki iki şerefe sebebiyle İki Şerefeli Camii adıyla anıldı.
Yapının 16. yüzyılda Gazi Hüseyin Bey tarafından camiye dönüştürüldüğü aktarılıyor. Tarihçiler, 1316 ve 1317 tarihli imparatorluk belgelerinden yola çıkarak binanın Aynoroz’daki Hilandar Manastırı’na bağlı Aya Yorgi adlı bir yapıyla bağlantılı olabileceğini belirtiyor.
Şerefelerin rivayet edilen anlamı
Yerel anlatıya göre yapı, Mikail ve Cebrail başmelekleriyle ilişkilendiriliyor. Minarenin iki şerefesinin bu iki başmeleği andığı yönünde bir anlatı da var. Ancak bu yorum, kanıtlanmış bir mimari gerekçe değil, yerel bir rivayet olarak ele alınıyor.
Yapı 1912’den sonra yeniden Hristiyan ibadetine açıldı ve bugün Taksiarhes Başmelekler Kilisesi adıyla biliniyor.
1913 tarihli kare, yalnızca bir ibadet mekânını değil, Selanik’in değişen kentsel dokusunu ve birbirinin üzerine katmanlanmış kültürel geçmişini de gözler önüne seriyor.
Fotoğraflar (1)
